ARDON - KƏSİLMƏYƏ QARŞI QORUYUCU ƏLCƏKLƏR: EN 388 STANDARTI NƏ DEYİR?
Əlcəklər müxtəlif mexaniki risklərin olduğu bir çox sənaye sahəsində fərdi mühafizənin əsas elementlərindən biridir. Avropa EN 388 standartı qoruyucu əlcəklərin təsnifatı və qiymətləndirilməsi üçün standartlaşdırılmış çərçivə təqdim edir.
Qiymətləndirmənin dörd əsas sahəsi
EN 388 standartı işəgötürənlərə və işçilərə konkret iş şəraiti üçün uyğun əlcəkləri seçməyə kömək edir, xəsarət riskini azaldır və ümumi iş təhlükəsizliyini artırır. Standart dörd vacib sahəni və materialın davamlılığını, yəni qoruyucu əlcəklərin təmin etdiyi müdafiə səviyyəsini qiymətləndirir. Bunlara kəsilməyə, aşınmaya, cırılmaya və deşilməyə qarşı davamlılıq daxildir.
Əlcək standartları: Rəqəm kodları və onların mənası
Bütün qoruyucu əlcəklərdə EN 388 piktoqramı yerləşir. Bu işarədə dörd rəqəm və bir hərf olur. Onu düzgün oxumağı bildikdə, əlcəklərin hər bir kateqoriya üzrə hansı qoruma səviyyəsini təmin etdiyini asanlıqla anlaya bilərsiniz.
Piktoqramın altındakı ilk rəqəm 0–4 aralığında olur və aşınmaya qarşı davamlılığı göstərir. Bu göstərici əlcəklərin zımpara kağızı ilə sürtünməyə nə qədər davam gətirdiyini göstərir. Rəqəm nə qədər yüksəkdirsə, davamlılıq bir o qədər yaxşıdır.
İkinci rəqəm kəsilməyə qarşı qoruma səviyyəsini göstərir və 1-dən 5-ə qədər qiymətləndirilir. 5 ən yüksək qoruma səviyyəsidir. Müqavimətin yoxlanılması üçün müxtəlif test üsulları mövcuddur. Ən çox istifadə olunan üsullardan biri Couptest laboratoriya cihazıdır. Bu cihaz dairəvi bıçağı sabit sürət və qüvvə ilə material üzərində hərəkət etdirir və materialın neçə dövrəyə davam gətirdiyini ölçür.
Üçüncü rəqəm cırılmaya qarşı davamlılığı göstərir. Bu göstərici əlcəklərin nə qədər asan cırıldığını müəyyən edir. Deşilməyə qarşı davamlılıq isə müəyyən ölçülü polad iynənin materialı deşməsi üçün lazım olan qüvvə ilə ölçülür.
Beşinci yerdə yerləşən A-dan F-ə qədər olan hərf isə ISO standartına əsasən kəsilməyə qarşı davamlılığı göstərir. Burada F ən yüksək qoruma səviyyəsidir.
Əlcək seçərkən tövsiyələr
EN 388 standartına uyğun əlcək seçərkən gördüyünüz işin xüsusiyyətlərini və qarşılaşdığınız riskləri nəzərə alın. Hansı təhlükələrlə təmasda ola biləcəyinizi əvvəlcədən düşünün. Yüksək qoruma göstəriciləri bəzi sahələrdə vacib olsa da, bu, əl ilə işləmə zamanı həssaslığın azalmasına səbəb ola bilər.
EN 388 standartı əlcəklərin mexaniki risklərə və kəsilməyə qarşı davamlılığını qiymətləndirmək üçün əsas vasitələrdən biridir. Düzgün əlcək seçimi xəsarət riskini əhəmiyyətli dərəcədə azaldır və daha təhlükəsiz iş mühiti yaradır. Lakin nəzərə almaq lazımdır ki, istilikdən qorunma və ya kimyəvi davamlılıq kimi əlavə xüsusiyyətlər üçün başqa standart və testlər də tələb oluna bilər.