Tikinti sahəsində işləmək dinamik və maraqlı olsa da, eyni zamanda bir çox risklərlə də bağlıdır. İstər təcrübəli mütəxəssis olun, istərsə də tikinti sahəsində yalnız ara-sıra çalışın — sağlamlıq və təhlükəsizlik hər zaman birinci yerdə olmalıdır. Zədələrdən qorunmağın əsas yolu fərdi qoruyucu vasitələrin düzgün seçilməsi və onların mütəmadi istifadə edilməsidir.

---

Tikinti sahəsində qoruyucu vasitələrin düzgün seçimi işçinin sağlamlığı üçün çox vacibdir

Tikinti sahəsi ağır texnikanın, tikinti materiallarının və hündürlükdə aparılan işlərin bir araya gəldiyi bir mühitdir. Bu isə müxtəlif təhlükələr yaradır. Statistik məlumatlara görə tikinti sahəsində baş verən qəzaların ən çox rast gəlinən səbəbləri bunlardır:

• hündürlükdən düşmə

• yuxarıdan düşən əşyaların zərbəsi

• sürüşmə və yıxılma

• yüksək səs səbəbindən eşitmə problemləri

• toz və zərərli maddələr səbəbindən tənəffüs yollarının zədələnməsi

Keyfiyyətli fərdi qoruyucu vasitələr bu risklərin qarşısını almağa və ya qəza zamanı zədələrin təsirini azaltmağa kömək edir. Bundan əlavə, düzgün seçilmiş qoruyucu vasitələr iş zamanı rahatlıq yaradır və işçinin diqqətini artıraraq məhsuldarlığa müsbət təsir göstərir.

---

Tikinti sahəsi üçün əsas fərdi qoruyucu vasitələr

Tikintidə təhlükəsizlik üçün bədənin bütün hissələrinin qorunması vacibdir. Hər bir hissə üçün xüsusi qoruyucu vasitələr mövcuddur.

---

Başın qorunması

Baş zədələri ən təhlükəli zədələrdən hesab olunur. Buna görə tikinti sahəsində qoruyucu kaska istifadə etmək mütləqdir. Müasir kaskalar yüngül, rahat və çox vaxt ventilyasiya sistemi ilə təchiz olunmuş olur.

Kaska seçərkən aşağıdakılara diqqət yetirin:

• ölçünün tənzimlənməsi

• çənə qayışı

• kaskanın istifadə müddəti (adətən istehsal tarixindən 3–5 il)

---

Göz və üzün qorunması

Tikinti zamanı uçan hissəciklər, toz və qaynaq qığılcımları gözlər üçün təhlükə yaradır. Buna görə qoruyucu eynəklər istifadə etmək vacibdir.

• Ümumi işlər üçün polikarbonat linzalı qoruyucu eynəklər

• Tozlu və ya maye ilə işlənən mühitlər üçün qapalı qoruyucu eynəklər

---

Eşitmənin qorunması

Tikinti texnikası və elektrik alətləri yüksək səs yaradır və uzun müddət bu səsə məruz qalmaq eşitmə qabiliyyətinə zərər verə bilər.

Bunun üçün istifadə olunur:

• qulaq tıxacları

• qulaq qoruyucuları (naushnik tipli)

Bu qoruyucular bəzən birbaşa kaskaya da bərkidilə bilir.

---

Tənəffüs yollarının qorunması

Taşlama və ya tikinti qarışıqlarının hazırlanması zamanı havaya çoxlu toz yayılır. Bu hallarda respiratorlardan istifadə etmək lazımdır.

Ən çox istifadə olunan respirator sinifləri:

• FFP1

• FFP2

• FFP3

Tikinti işlərinin əksəriyyəti üçün FFP2 respiratoru tövsiyə olunur.

Zəhərli mühitdə isə filtrli yarım maskalar istifadə olunmalıdır.

---

İşçi əlcəkləri

Əllər iş zamanı ən çox istifadə olunan bədən hissəsidir və zədələrə daha çox məruz qalır. İşçi əlcəklərinin seçimi görülən işdən asılıdır.

• Kobud materiallarla işləmək üçün dəri əlcəklər

• Dəqiq işlər üçün örtüklü əlcəklər

• Kəsici materiallarla işləyərkən kəsilməyə davamlı əlcəklər

---

Təhlükəsizlik ayaqqabısı

Keyfiyyətli iş ayaqqabısı ayaqları ağır əşyaların düşməsindən, deşilmədən və sürüşmədən qoruyur.

Tikinti üçün ideal ayaqqabı S3 təhlükəsizlik sinfinə uyğun olmalıdır. Bu sinif aşağıdakı xüsusiyyətləri ehtiva edir:

• möhkəmləndirilmiş qoruyucu burun

• deşilməyə qarşı altlıq

• suya davamlı material

---

Yüksək görünürlüklü geyim

Tikinti sahəsində işləyən insanların görünməsi çox vacibdir, xüsusilə texnikanın hərəkət etdiyi ərazilərdə.

Flüoresan rəngli və reflektor zolaqlı siqnal geyimləri işçinin zəif işıqda, dumanlı və ya qaranlıq şəraitdə görünməsini təmin edir.

---

Keyfiyyətli qoruyucu vasitələri necə seçmək lazımdır

Fərdi qoruyucu vasitələrə edilən investisiya sağlamlığa edilən investisiyadır. Buna görə seçim zamanı aşağıdakılara diqqət yetirin:

• düzgün ölçü və rahatlıq

• keyfiyyətli material və möhkəm tikişlər

• EN 397, EN 388 kimi beynəlxalq təhlükəsizlik standartlarına uyğunluq

• qoruyucu vasitələrin mütəmadi yoxlanılması və texniki baxışı

Zədələnmiş qoruyucu vasitələr öz funksiyasını itirə bilər və təhlükə yarada bilər.